Ustawianie skew LNB: jak trafić w kąt obrotu

1Co właściwie robi skew

Satelita nadaje dwa razy więcej kanałów, niż pozwoliłoby na to jego pasmo. Umożliwia to polaryzacja: dwa pakiety kanałów dzielą tę samą częstotliwość, ale ich fale drgają w płaszczyznach obróconych względem siebie o 90° — poziomej i pionowej. Na Hotbirdzie 13,0° E mniej więcej połowa kanałów leży na H, a połowa na V.

W konwerterze znajdują się dwie sondy, również przesunięte o 90°. Każda odbiera dokładnie jedną płaszczyznę. Jeśli obrót LNB zgadza się z obrotem nadchodzących fal, każda sonda trafia czysto w swoją płaszczyznę. Gdy LNB stoi krzywo, każda sonda łapie także część tej drugiej — to nie jest dodatkowy sygnał, to zakłócenie.

Skew to właśnie ta korekta: obrót LNB, którym ustawiasz sondy na płaszczyzny nadchodzących fal.

2Dlaczego kąt zależy od miejsca

Płaszczyzny polaryzacji są zdefiniowane przy satelicie względem równika. Ty jednak nie stoisz ani na równiku, ani dokładnie na południku satelity — i z tego podwójnego przesunięcia bierze się skręcenie, które dla każdej lokalizacji wypada inaczej.

Kierunek rządzi się prostą zasadą: na zachód od południka satelity kąt jest dodatni, na wschód ujemny. Dokładnie na długości geograficznej satelity skew wynosi zero.

Cała Polska leży na wschód od 13,0°, więc wartości są wszędzie ujemne: Warszawa −5,7°, Kraków −5,6°, Gdańsk −3,6°. Im dalej na zachód, tym bliżej zera — na zachód od Szczecina znak zmieniłby się na dodatni.

3Ustalenie wartości dla własnej lokalizacji

Skew zależy wyłącznie od twoich współrzędnych i pozycji satelity — nie od średnicy czaszy, nie od typu LNB i nie od odbiornika. Nie zmieni się więc już nigdy, dopóki instalacja stoi w tym samym miejscu i celuje w tego samego satelitę.

Tabela pokazuje azymut, elewację i skew dla kilku miast. Dla twojego dokładnego adresu SatFinder wyliczy wszystkie trzy wartości.

4Znaleźć zero i obrócić LNB

Prawie każdy uchwyt LNB ma podziałkę stopniową i znacznik zera. Zero oznacza: gniazdo skierowane prosto w dół, a napisy na LNB ustawione poziomo. Poluzuj obejmę tylko na tyle, żeby LNB obracał się z pewnym oporem — nie bardziej, bo przy dokręcaniu ucieknie ci z powrotem.

Obróć do obliczonej wartości i dokręć obejmę. Jeśli uchwyt nie ma podziałki, kawałek taśmy wokół szyjki LNB posłuży za znacznik: przy szyjce 40 mm 1° to około 0,35 mm obwodu, a więc 6° to dobre 2 mm. Tolerancja wynosi mniej więcej ±2°.

Na koniec sprawdź, czy kabel nadal zwisa bez naprężenia. Naciągnięty przewód koncentryczny przez kolejne miesiące powoli obraca LNB z powrotem.

5Dostrajaj na jakość, nie na siłę

Obliczona wartość to punkt wyjścia, nie koniec. Weź teraz jeden kanał z płaszczyzny poziomej i jeden z pionowej i obserwuj jakość sygnału na obu.

Obracaj LNB skokami po około 2° i po każdym kroku odczekaj dwie, trzy sekundy, aż odbiornik nadąży. Właściwy kąt to ten, przy którym obie płaszczyzny razem wypadają najlepiej — nie ten, przy którym jedna osiąga swoje maksimum.

Patrz przy tym na jakość albo SNR, nie na siłę. Wskazanie siły mierzy w istocie, ile mocy dociera na wejście, a to przy obracaniu prawie się nie zmienia. Dopiero jakość pokazuje, jak czysto odbiornik potrafi rozdzielić dane z powrotem.

6Co zwykle idzie nie tak

W instalacji multifeed z kilkoma konwerterami na jednym uchwycie skew obowiązuje osobno dla każdego LNB. Każdy satelita stoi na innej długości geograficznej, więc każdy konwerter potrzebuje własnej wartości; obracanie wszystkich tak samo to częsty błąd.

Konwerter monoblok na dwie blisko siebie położone pozycje jest natomiast jednym elementem o stałej geometrii wewnętrznej. Tutaj obraca się całą obudowę na średnią z obu pozycji; producenci podają właściwą wartość w karcie katalogowej.

A przy czaszach offsetowych nie myl tego z elewacją. Antena stoi znacznie bardziej stromo, niż sugeruje wartość elewacji, bo dochodzi kąt offsetu. Skew nie ma z tym nic wspólnego — ustawia się go zawsze tylko na LNB, nigdy na uchwycie czaszy.