Ustawianie na Hotbird 13° E: wartości dla twojego miasta

1Co oznaczają te trzy liczby

Azymut to kierunek, w który celuje antena, mierzony od północy przez wschód. W Polsce dla Hotbirda 13 wychodzi około 187 do 190 stopni — czyli niemal dokładnie południe z lekkim odchyleniem na zachód.

Elewacja to kąt nad horyzontem. Dla Hotbirda 13 mieści się między mniej więcej 28 stopniami w Gdańsku a 32 w Krakowie. To niżej, niż większość się spodziewa, i właśnie dlatego wystarczy jedno drzewo, żeby uniemożliwić odbiór.

Skew to obrót konwertera w uchwycie. Sprawia, że dwie sondy odbiorcze w konwerterze pasują do poziomo i pionowo spolaryzowanych fal satelity. Bez niego instalacja przy dobrej pogodzie i tak działa — a przy pierwszym deszczu traci jedną płaszczyznę.

2Wartości dla twojego miasta

Tabela pokazuje azymut, elewację i skew konwertera dla kilku miast. Wszystkie wartości policzono tymi samymi wzorami, których używa SatFinder, i odnoszą się do centrum miasta.

Azymut jest tu wartością geograficzną. Jeśli pracujesz z kompasem, musisz zastosować do niej deklinację magnetyczną — w Polsce obecnie cztery do sześciu stopni na wschód. Przy antenie 80 cm o szerokości wiązki około dwóch stopni to więcej niż cały zapas, więc nie jest to szczegół do pominięcia.

3Jak wartości rozkładają się po kraju

Liczby wędrują w dwóch kierunkach i obie trzymają się prostej reguły. Im dalej na południe mieszkasz, tym wyżej stoi satelita: Gdańsk potrzebuje około 28 stopni elewacji, Kraków ponad 32. Różnica przez cały kraj to zatem jakieś cztery stopnie.

Azymut idzie za osią wschód-zachód. Im dalej na wschód stoisz, tym bardziej na zachód od południa leży satelita — Gdańsk celuje w 187 stopni, Warszawa w 190. A skew jest w całej Polsce ujemny, między −3 a −6 stopni, bo cały kraj leży na wschód od 13° E.

W praktyce: między dwoma sąsiednimi miastami zmienia się niewiele, między Gdańskiem a Krakowem sporo. Kto weźmie wartość miasta oddalonego o 300 kilometrów, jest już poza oknem trafienia.

4Od wartości z tabeli do zamontowanej anteny

Najpierw ustaw elewację, bo to jedyna z trzech wielkości, którą bez sygnału da się ustawić dokładnie. Użyj do tego podziałki na uchwycie, a nie tyłu czaszy.

To właśnie tutaj przewraca się większość montaży własnym sumptem: w antenie offsetowej czasza stoi wyraźnie bardziej stromo niż elewacja, bo dochodzi kąt offsetu czaszy — od 20 do 27 stopni zależnie od modelu. Przy 30 stopniach elewacji i 24 stopniach offsetu czasza stoi więc na 54 stopniach. Podziałka na uchwycie jest natomiast już odniesiona do elewacji i pokazuje po prostu 30.

Potem azymut: poluzuj obejmę masztu tylko na tyle, żeby antena obracała się z oporem, i przesuwaj powoli, mniej więcej stopień na dwie sekundy. Na końcu skew na konwerterze. Wszystko dokręć ręcznie, sprawdź wartości jeszcze raz, a potem dokręć ostatecznie.

5Jeśli twojego miasta nie ma w tabeli

Wartości zmieniają się płynnie wraz ze współrzędnymi, nie ma skoków. Między dwoma miastami możesz interpolować liniowo: jeśli twoje miejsce leży w połowie drogi, weź średnią. Dla elewacji działa to bardzo dobrze, dla azymutu użytecznie, dla skew również.

Przykład: Łódź leży mniej więcej między Warszawą a Krakowem, nieco bardziej na zachód. Elewacja zatem między 30 a 31 stopni, azymut około 189, skew około −5. Tym samym jesteś pewnie w zakresie chwytania, a strojenie precyzyjne robi resztę.

Czego nie powinieneś robić: brać wartości miasta z innego kraju ani używać tabeli dla innego satelity. Jedno i drugie odsuwa cię o rzędy wielkości, nie o ułamki stopnia.

6Dlaczego policzona wartość bije każdą tabelę

Tabela odnosi się do centrum miasta. Ale duże miasta mają dwadzieścia kilometrów szerokości, a obrzeża różnią się już zauważalnie od środka. Do tego dochodzi, że wartości z różnych źródeł liczone są dla nieco innych pozycji satelity — Hotbird nie stoi dokładnie na 13,00 stopnia, tylko waha się w granicach utrzymywania pozycji.

SatFinder liczy azymut, elewację i skew dla twoich rzeczywistych współrzędnych, podaje azymut także w postaci magnetycznej i pobiera deklinację z World Magnetic Model. Znika w ten sposób krok przeliczania, przy którym pod masztem powstaje najwięcej błędów.

I skądkolwiek pochodzą twoje wartości: ostatnie dziesiąte części stopnia zawsze wyciągasz z jakości sygnału, nigdy z liczby. Tabela wprowadza cię w zakres chwytania — wstrzelić się musisz sam.