Czego potrzebujesz
- Pilot odbiornika — wskaźnik sygnału siedzi zwykle w menu instalacyjnym
- Drugi, sprawny przewód koncentryczny do porównania
- Ściągacz izolacji i kilka zapasowych złączy F
- Opcjonalnie miernik satelitarny; przy większości usterek wystarczy wskaźnik odbiornika
1Najpierw odczytać wskaźnik — siła to nie jakość
Każdy odbiornik pokazuje dwa paski i znaczą one co innego. Siła sygnału mierzy w istocie, ile mocy dociera na wejście. Stoi wysoko już wtedy, gdy konwerter dostaje tylko zasilanie i szumi — nie mówi więc prawie nic o tym, czy satelita w ogóle został znaleziony.
Jakość sygnału, zależnie od urządzenia nazywana też SNR albo MER, mierzy natomiast, jak czysto da się wydobyć dane z szumu. Tylko ta wartość decyduje o obrazie. Do DVB-S2 odbiornik potrzebuje z grubsza 8 do 11 dB; poniżej obraz zamarza, powyżej działa stabilnie.
Zapamiętaj wzorzec: siła wysoka, jakość zero oznacza prawie zawsze, że antena mija satelitę albo celuje w niewłaściwego. Siła zero oznacza z kolei, że połączenie z konwerterem jest przerwane — przewód, złącze albo napięcie zasilania.
2Sprawdzić tor od tyłu
Posuwaj się od telewizora w stronę anteny, nie odwrotnie. Najpierw sam telewizor: wybrane właściwe wejście, odbiornik faktycznie włączony, pilot ustawiony na właściwe urządzenie? Zaskakująco wiele awarii kończy się już tutaj.
Potem odbiornik: czy w menu w ogóle pokazuje wskaźnik sygnału, czy może stoi w złym trybie odbioru, DVB-T zamiast DVB-S? Czy częstotliwości konwertera są prawidłowe, przy konwerterze uniwersalnym 9750 i 10600 MHz? Po przywróceniu ustawień fabrycznych albo aktualizacji oprogramowania wartości te bywają znów domyślne.
Następnie okablowanie, a antena dopiero na samym końcu. Jeden prosty test oddziela górę od dołu: podłącz odbiornik na próbę bezpośrednio do konwertera krótkim przewodem, którego jesteś pewien. Jeśli wtedy pojawi się sygnał, usterka siedzi w stałym okablowaniu — nie na dachu.
3Złącza F i przewód — najczęstsza pojedyncza przyczyna
Kiedy odbiór satelitarny po latach przestaje działać, choć nikt niczego nie dotykał, ponadprzeciętnie często winne jest złącze na zewnątrz. Woda przez lata wchodzi w złącze F, miedź koroduje na zielono, a rezystancja przejścia rośnie tak bardzo, że napięcie zasilania się załamuje.
Odkręć złącze przy konwerterze i obejrzyj je. Żyła środkowa musi być czysta i prosta i wystawać ze złącza mniej więcej 2 mm — za krótka nie zrobi styku, za długa opiera się o obudowę. Śniedź, rozstrzępiony ekran albo pojedynczy zabłąkany drucik przy żyle to powody, by założyć nowe złącze.
Sprawdź też sam przewód. Zbyt ciasny promień gięcia, załamanie przy futrynie albo ślad po kunie na strychu trwale zmieniają impedancję falową. W odczytach wygląda to jak zła pogoda, tyle że przy słońcu.
4Gdy nie ma żadnej jakości: czy ustawienie jeszcze trzyma?
Dopiero gdy tor na dole jest czysty, opłaca się droga w górę. Anteny rozstrajają się same rzadziej, niż się sądzi, ale się zdarza: wichura, drabina oparta o maszt, obluzowana obejma po pierwszej zimie.
Sprawdź najpierw, czy wartości w ogóle jeszcze pasują do miejsca. Tabela pokazuje wartości wzorcowe dla kilku miast; dla twojego adresu SatFinder wyliczy azymut, elewację i skew dokładnie. Jeśli antena odchyla się o więcej niż stopień, przy czaszy 80 cm to już połowa okna trafienia.
Potem szukaj małymi krokami. Poluzuj śruby azymutu tylko na tyle, żeby antena obracała się z oporem, i przesuwaj powoli — mniej więcej stopień na dwie sekundy. Odbiornik potrzebuje tego czasu, żeby znaleziony sygnał w ogóle pokazać. Kto przesuwa szybko, mija satelitę, nie widząc go.
| Miasto | Azymut | Elewacja | Skew |
|---|---|---|---|
| Warszawa | 190,1° | 29,8° | −5,7° |
| Kraków | 189,0° | 32,2° | −5,6° |
| Gdańsk | 186,9° | 27,8° | −3,6° |
5Gdy znika tylko czasami: pogoda i pora dnia
Przerwy, które przychodzą i odchodzą, rzadko są usterką. Najczęstsze jest tłumienie deszczowe: krople pochłaniają pasmo Ku, a twój odbiór traci dokładnie ten zapas, który miał ponad progiem. Poprawnie ustawiona instalacja ma kilka decybeli luzu i wytrzyma ulewę; ustawiona na styk pada przy każdym deszczu.
Mokry śnieg na czaszy działa mocniej niż deszcz, bo rozstraja samą powierzchnię. Powłoki pomagają niewiele — zmiecenie pomaga. Odwrotnie, dwa razy w roku wokół równonocy występuje interferencja słoneczna: przez kilka minut Słońce stoi dokładnie za satelitą i go zagłusza. Dotyczy to wszystkich widzów naraz i mija po kilku minutach.
Jeśli twój odbiór pada już przy lekkiej mżawce, instalacja nie jest zepsuta, tylko ustawiona zbyt na styk. Wtedy nie pomaga szukanie usterki, lecz porządne dostrojenie na jakość sygnału.
6Gdy brakuje tylko pojedynczych kanałów
Jeśli większość działa, a brakuje konkretnych programów, instalacja jest zasadniczo w porządku. Gdy brakuje całej grupy, sprawdź najpierw polaryzację: jeśli nie ma wszystkich kanałów poziomych, a pionowe działają, konwerter nie przełącza już płaszczyzny 18 V — albo zasilacz jej nie dostarcza, albo konwerter jest uszkodzony.
Jeśli natomiast brakuje pojedynczych kanałów bez rozpoznawalnego wzorca, zwykle przestarzałe jest wyszukiwanie kanałów. Nadawcy zmieniają transpondery, a wyszukiwanie sprzed dwóch lat nie zna nowych danych. Ponowne wyszukiwanie ze zaktualizowaną listą transponderów załatwia sprawę szybciej niż jakakolwiek diagnostyka sprzętu.
A jeśli jedna płaszczyzna polaryzacji tylko słabnie, zamiast zniknąć całkiem, często skew konwertera stoi obok. Dotyczy to typowo instalacji ustawianych na wyczucie, które od tego czasu przy deszczu jako pierwsze wysiadają na jednej płaszczyźnie.
Najczęstsze pytania
Dlaczego telewizor nie znajduje satelity?
W większości przypadków nie chodzi o antenę. Sprawdź po kolei: właściwe wejście w telewizorze, odbiornik w trybie DVB-S, częstotliwości konwertera ustawione na 9750/10600 MHz, złącza F przy konwerterze i odbiorniku dokręcone i suche. Dopiero gdy siła sygnału jest, a jakość zostaje na zerze, antena rzeczywiście celuje obok.
Jaka jest różnica między siłą a jakością sygnału?
Siła mierzy, ile mocy dociera na wejście — stoi wysoko także wtedy, gdy konwerter tylko szumi. Jakość (SNR) mierzy, jak czysto da się odzyskać dane z szumu, i tylko ona decyduje o obrazie. Do DVB-S2 odbiornik potrzebuje około 8 do 11 dB.
Jak mogę sprawdzić swój odbiór satelitarny?
Wskaźnik sygnału odbiornika wystarczy przy niemal każdej usterce: stoi w menu instalacyjnym albo antenowym i pokazuje siłę oraz jakość. Miernik potrzebny jest dopiero wtedy, gdy regulujesz przy maszcie i nie widzisz ekranu. Wartości wzorcowe dla twojej lokalizacji wyliczy SatFinder.
Dlaczego przy deszczu tracę sygnał?
Krople deszczu tłumią pasmo Ku. Czysto ustawiona instalacja ma kilka decybeli zapasu ponad progiem i wytrzyma ulewę; jeśli odbiór pada już przy lekkim deszczu, ustawienie jest zbyt na styk. To nie usterka, tylko błąd regulacji.
Brakuje wszystkich kanałów HD, reszta działa — dlaczego?
Jeśli brakuje całej płaszczyzny polaryzacji, konwerter nie przełącza tej 18-woltowej: albo zasilacz jej nie dostarcza, albo konwerter jest uszkodzony. Jeśli natomiast brakuje pojedynczych kanałów bez wzorca, zwykle przestarzałe jest tylko wyszukiwanie kanałów, bo nadawcy zmienili transponder.
Czy muszę wchodzić na dach?
Tylko wtedy, gdy tor na dole jest dowiedzenie w porządku. Podłącz odbiornik krótkim, pewnym przewodem bezpośrednio do konwertera: jeśli pojawi się sygnał, usterka jest w stałym okablowaniu, a nie w antenie. W praktyce ten test oszczędza większość wejść na dach.